W leczeniu zębów bocznych szczęki i żuchwy, przedtrzonowców oraz trzonowców, często natrafiamy na problem wyboru rodzaju wypełnienia jakim uzupełniamy opracowane tkanki po usunięciu próchnicy.

Materiały odtwórcze możemy ogólnie podzielić na dwie grupy. Do pierwszej należą materiały, z których wykonujemy wypełnienia bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta. Są to amalgamaty, jedne z najstarszych i nadal stosowanych, glasjonomery oraz kompozyty.

Amalgamaty są wypełnieniami trwałymi, odpornymi na wilgoć i ścieranie. Obecnie stosowane amalgamaty srebra są dokładnie dobrane w proporcjach poszczególnych składników tak, że ich szkodliwość ze względu na obecność rtęci jest dla pacjenta obojętna.

Ich wady to niekorzystna, srebrno-szara barwa oraz rozszerzalność termiczna. Zmiany temperatur, pojawiające się podczas spożywania pokarmów, o zakresie od ujemnych do bliskich 80’C, powodują kurczenie i rozszerzanie metalu. Efektem tego zjawiska są pojawiające się pęknięcia szkliwa i zębiny, co w odleglejszym czasie powoduje rozszczelnienie wypełnienia, jego utratę lub pęknięcie ściany zęba.

Glasjonomery są wypełnieniami mało odpornymi mechanicznie i łatwo ścieralnymi. Z reguły stosowane są do wypełniania zębów mlecznych oraz tymczasowego wypełniania zębów stałych.

Zaletą ich jest zawartość fluoru, który ma korzystne działanie na remineralizację tkanek zębów.

Najczęściej stosowanymi materiałami odtwórczymi są w chwili obecnej kompozyty.

Charakteryzują się dobrą plastycznością, ułatwiającą pracę oraz kosmetyką zapewniającą wykonanie wypełnień w odpowiednim kolorze zębów. Są one także odpowiednio trwałe, choć ścieralność ich powierzchni jest większa niż tkanek własnych zębów. W związku z tym ich trwałość określa się średnio na 5-6 lat.

Wada materiałów kompozytowych jest ich kurczliwość pojawiająca się podczas polimeryzacji. Wielkość skurczu zależy od rodzaju kompozytu oraz grubości wykonywanego wypełnienia. Im większa grubość tym skurcz większy. W wyniku tego zjawiska powstają mikropęknięcia szkliwa i zębiny podczas nieumiejętnego wykonywania wypełnienia. Zminimalizowanie skurczu osiągamy poprzez warstwowe nakładanie materiału, co z kolei zwiększa pracochłonność i czasochłonność zabiegu.

• 
• 

 

Drugą grupę uzupełnień odtwarzających tkanki zębów są wypełnienia modelowane poza jamą ustną pacjenta.

Mogą one być wykonywane ze stopów metali, najczęściej stopów złota, kompozytów lub porcelany. Zaletą tak wykonywanych uzupełnień jest duża precyzja w wymodelowaniu wszystkich powierzchni pracy, a w szczególności powierzchni stycznych i żujących. Niewątpliwą wyższością, przy zastosowaniu odpowiedniej preparacji tkanek zębów, jest uzyskanie dokładnego przylegania wypełnienia do tkanek zęba, dzięki któremu szczelina pomiędzy nimi ma wartość mikronów. Dzięki temu wypełnianie jej uszczelniającym materiałem kompozycyjnym nie powoduje powstawania mikropęknięć szkliwa i zębiny, tak jak ma to miejsce przy uzupełnieniach kompozytowych wykonywanych metodą bezpośrednią (wewnątrzustną).

Niedogodnością tej metody do niedawna była jej pracochłonność i czasochłonność. Uzupełnienia były wykonywane z reguły kilka dni przez technika dentystycznego po wcześniejszym pobraniu wycisków i wymagały dwóch wizyt w odstępie kilku dni.

W chwili obecnej uzupełnienia te można wykonywać z dużą precyzją w czasie kilku godzin. Stosując urządzenie z czytnikiem laserowym („LAVA”) do opracowywania specjalnie przygotowanych bloczków porcelanowych można w dokładny sposób przeprowadzić całą procedurę bez udziału technika oraz pobierania wycisków. Za pomocą skanującej sondy pobierany jest trójwymiarowy obraz opracowanego ubytku w tkankach zęba lub zębów i przekazywany do komputera, w którym powstaje ich wirtualny obraz. Obraz ten może być przez nas korygowany w zależności od indywidualnych warunków u danego pacjenta. Laserowo opracowane uzupełnienie poddaje się charakteryzacji, tak aby dokładnie, kosmetycznie odtwarzało braki w naturalnych tkankach zębów i cementuje się przy użyciu materiałów kompozytowych.

Wyżej wymieniona metoda wykonywania wypełnień jest dokładna, szybka oraz przeprowadzana prawie w obecności pacjenta, dająca możliwość odtworzenia brakujących tkanek zębów w najbardziej zbliżony sposób do warunków naturalnych. Wypełnienia charakteryzują się twardością i odpornością na ścieranie porównywalna z cechami zębów naturalnych. Sposób ich cementowania eliminuje do minimum możliwość powstawania nieszczelności na skutek mikropęknięć. Obie powyższe zalety wskazują, że ten sposób odtwarzania ubytków tkanek zębów cechuje się długoletnią trwałością.